daniellevanderwaard

studio voor tentoonstellingsontwerp, interieurontwerp en ruimtelijke communicatie

Van hun voetstuk
Romeinse beelden opnieuw ontdekt

Entree tentoonstelling Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt

Opdracht: concept- en tentoonstellingsontwerp 3d2d.
Opdrachtgever: Museum Het Valkhof, Nijmegen.
Omvang: 675M2.
Soort: tijdelijke archeologische collectie presentatie.
Realisatie: 2015.

Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt

Grootschalig internationaal onderzoek toont aan dat de provincies langs de grens van het noordelijk deel van het Romeinse Rijk vol hebben gestaan met honderden bronzen standbeelden. De omvangrijke hoeveelheid fragmenten die van deze beelden gevonden is geeft een fascinerende inkijk in deze verloren wereld. Eén van de topstukken in de tentoonstelling is een bijna twee meter hoog beeld van keizerin Agrippina. Dit beeld uit het Herculaneum is vrijwel intact overgeleverd en is daarmee één van de weinige complete grote Romeinse bronzen beelden in de wereld.

Ontwerp Van hun voetstuk

Het ontwerp bevat een aantal verhaallijnen. Verschillende aspecten van de bronzen beelden zelf èn het archeologisch onderzoek worden belicht. Er wordt in de Bronswerkplaats uitgebreid aandacht besteed aan het antieke productieproces en de technieken die Romeinse handwerkslieden hanteerden. Met replica’s en begrijpelijke uitleg toont de tentoonstelling bovendien hoe onderzoek is gedaan naar de beeldresten. De bezoeker wordt uitgedaagd om een eigen analyse van objecten en materialen uit te voeren.

Voor de presentatie van de bronzen lag de uitdaging in het ontwerp om de honderden fragmenten aantrekkelijk te doseren en de verloren context terug te brengen. Een keuze die we hebben gemaakt is om de blikvangers in zicht-assen op voetstukken te plaatsen en de veelheid van fragmenten verdiept in de voetstukken onder te brengen. Daarnaast is een belangrijke keuze geweest om de fragmenten te organiseren op typologie zoals het keizersbeeld, godenbeeld, ruiterbeeld en wagenspan en plek door de typologie te plaatsen in de alledaagse context van toen (marktplein, legerkamp, tempel, elitewoning). Ook het vrijwel onbeschadigde topstuk Agrippina is, verwijzend naar de oorspronkelijke context (in de wand van het theater, Herculaneum) geplaatst in een nis.

Tekeningen van de bronzen uit het Herculaneum (o.a. Piranesi, 18e eeuw) hebben we verwerkt in wandvullende collages met op de achtergrond scènes uit het heden die de alledaagse omgeving van destijds verbeelden. De honderden fragmenten gaan zo weer leven en er ontstaat begrip voor de betekenis van het bronzen beeld in zijn context.

Om de objecten en met name de details en tekeningen in het object goed en leesbaar tot zijn recht te laten hebben we gekozen voor een vergrijsde groene kleur als achtergrond.

Bezoek

De tentoonstelling Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt is te zien van 21 maart t/m 21 juni 2015 in Museum Het Valkhof in Nijmegen.

Met dank aan:

Bouw: ARTLAB / Interne werkplaats MHV. Foto’s tentoonstelling: Caren Huygelen.

Agrippina tentoonstelling Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt
Agrippina in de tentoonstelling Van hun voetstuk, Romeinse beelden opnieuw ontdekt.

De grijs groene ondergrond in de vitrines
De grijs groene ondergrond in de vitrines zorgt dat de tekening in het brons te lezen is.

Rome als voorbeeld voor de Limes.
Rome als voorbeeld voor de Limes.

De bronswerkplaats.
In de bronswerkplaats.

De bronswerkplaats.
De bronswerkplaats.

Modern onderzoek
Modern onderzoek.

Collage met ruiterbeeld op het plein.
Collage met ruiterbeeld op het plein.

Paardenhoofd van het ruiterbeeld.
Paardenhoofd van het ruiterbeeld.

Keizers aan de grens.
Keizers aan de grens.

Keizers aan de grens.
Keizers aan de grens.

In het heiligdom.
In het heiligdom.

In het heiligdom.
In het heiligdom.